|
Sağlıklı gebelik
takibinde neler önemlidir? |
 |
Gebelik
hem anne hem de bebek açısından günler, haftalar ve
aylar içinde değişimin meydana geldiği bir dönemdir. Bu
süreci annenin sorunsuz geçirmesi ve sağlıklı bir bebeğe
sahip olması için mutlaka takip gerektirir. Bu
takibin sürekli aynı sağlık kuruluşunda veya doğumu
gerçekleştirecek olan doktor tarafından yapılması en
idealidir. Ülkemizde Ana Çocuk Sağlığı
Merkezlerinde bu hizmetler
ücretsiz olarak yapılmaktadır.
Gebelik saptandığında ilk adım son adet tarihine göre
bebeğin ne kadarlık olduğunu ve beklenen doğum tarihini
hesaplamak ve annenin önceki hamilelikleri, doğumları ve
düşükleri hakkında bilgi almak, yaşanan tıbbi sorunları
saptayıp, önlemler almaktır.
İkinci önemli adım, annenin risk faktörlerini belirleyip
(sigara, alkol, tansiyon yüksekliği, şeker hastalığı
gibi çeşitli sağlık sorunları, radyasyona maruz kalma,
ilaç kullanımı gibi), bunlara göre anneye takip ve
tedavi programı düzenlemektir.
Ayrıca önceki çocuklarında sağlık sorunları varsa (zeka
geriliği, ailesel geçişli hastalıklar, doğuştan
anomaliler) veya akraba evliliği söz konusuysa mutlaka
genetik danışmanlık ve genetik testler planlanmalıdır.
İlk 7 - 7.5 ay boyunca
her ay doktor muayenesi,
7.5-9 ay arası iki haftada
bir, 9 aydan doğuma kadar
her hafta kontrol uygundur.
İlk doktor muayenesinde gebe kadınların boy, kilo,
tansiyon, kalp, akciğer, meme, göz dibi, vajinal
muayenesi, varis, hemoroid açısından değerlendirilmeleri
yapılıp, gebelik boyunca beslenmenin nasıl olacağı
açıklanmalıdır. İlk muayenede anne adayının kan tahlili,
idrar tahlili,kan grubu, kan şekeri tayinleri
yapılmalıdır. Bunlar her üç ayda bir tekrarlanmalıdır
(kan grubu hariç).
Gebelerin folik asit ve demir kullanmaları çok
önemlidir. Ultrason, sorun yoksa her üç ayda bir
yeterlidir. 4-6 aylar arasında üçlü test, gerekirse
ikinci düzey ultrason ve amniosentez yapılabilir. Gebe
hanımların önceden yaptırmadılarsa tetanoz ve hepatit B
aşılarını yaptırmaları gereklidir.
Gebelik döneminde anne ve
çocuk sağlığı genetik açıdan
da önemlidir. Özellikle riskli
gebeliklerde genetik tanı
yöntemleri kullanılarak sorunlar
önceden belirlenebilir . Genetik açıdan
riskli gebelikler şunlardır: Anne yaşının 35' den büyük
olması, tekrar eden düşükler, daha önceki gebelikte
bebekte anomali saptanması, genetik hastalık taşıyan
çiftler, ailesinde kalıtsal hastalık taşıyan çiftler,
ultrasonda anomali saptanması, tarama testlerinde risk
artışı saptanması. |