|
Kabızlık (Konstipasyon) |
 |
Kabızlık haftada üç kereden az
dışkılamak demektir. Kabızlık durumunda dışkı sert, kuru
ve daha az miktarlarda olur. Kabızlık halinde kişide
karın ağrısı, şişkinlik, karında dolgunluk hissi meydana
gelir. Günümüzde beslenme ve fizik aktiviteyi olumsuz
yönde etkileyen yaşam tarzı değişiklikleri nedeniyle
olukça sık rastlanmaktadır.
Neler kabızlığa neden olur ve neler kabızlığı düzeltir?
Diyet: Lifli gıdalar tüketilmeli. Lif en çok meyve,
sebze ve kurubaklagillerde bulunur. Fazla miktarda et,
pilav, makarna gibi gıdaların tüketilmesi kabızlığa yol
açar.
İçecekler: Su içilmesi çok çok önemlidir. Az su içilmesi
kabızlığa neden olur. Kahve, çay, kola ve alkollü
içecekler de kabızlığı artıracaktır.
Fizik aktivite: Unutulmaması gereken en önemli nokta,
hareket eden insanda bağırsakların da hareket ettiğidir.
Gün boyu oturan kişilerin kabızlık yaşamaları yüksek
olasılıktır. İş gereği oturarak çalışan kişiler, günün
iş dışındaki saatlerinde mutlaka yürüyüş yapmalıdırlar.
Pek çok neden var
Psiko-sosyal: Stres ve gergin hayat tarzı.
Metabolik hastalıklar: Şeker hastalığı, tiroid
hastalığı.
Gebelik dönemi: Bu dönemde kabızlık hormonal
değişiklikler nedeniyle son derece kolay gelişir.
İleri yaş: Bağırsaklardaki kas yapısının değişmesi
nedeniyle ilerleyen yaşta kabızlık sık rastlanan bir
durumdur.
Yapısal bozukluklar: Bağırsağı içeren kanser, basur,
divertikül gibi hastalıklar.
Kas hastalıkları: Amiloid ve skleroderma gibi
hastalıklar.
Sinir sistemi hastalıkları: Parkinson hastalığı, mutipl
skleroz, inme.
Tutma alışkanlığı...
Bazı ilaçlar: Kansızlık için kullanılan demir ilaçları,
bazı hipertansiyon ilaçları, depresyon ilaçları,
kalsiyum, verapamil, mide için kullanılan anti-asit
ilaçlar, çok fazla miktarlarda kabızlığı önleyen
ilaçların kullanılması.
Uzun yolculuklar, dışkılama hissi olmasına rağmen tutmak
ve geciktirmek de kabızlığa yol açabilir. Özellikle
çocuklar ev dışında tuvalete gitmemek veya oyunu
bölmemek amacıyla bu tutumu geliştirirler.
Kabızlık başka sorunlara
yol açar mı?
Uzun süreli kabızlık hemoroid, yani basurun ortaya
çıkmasına yol açar.
Ayrıca anal bölge çatlak ve yırtıkları da oluşabilir. Bu
durumlar, bu bölgede kaşıntı, ağrı, kanama, sümüklü
dışkılama ile kendini gösterir.
Kabızlık herkesin hayatında zaman zaman olabilen bir
sorundur. Özellikle kadınlarda adet dönemi öncesi
hormonların etkisiyle meydana gelir. Bazı kişiler
kabızlıkla başa çıkmada sadece ilaç kullanmayı tercih
ederler. Ancak unutulmaması gereken önemli nokta aşırı
ilaç kullanıldığında ilaçların da kabızlık
yapabildiğidir.
Tedavide nelere dikkat
edilmelidir?
Tuvalete gitme hissi olduğunda
asla ertelenmemelidir. Bağırsak
hareketlerinin (yani tuvalete çıkma hissinin) göz ardı
edilmesi kabızlığa neden olur. Bu özellikle çocuklarda,
yolculuk sırasında veya sadece evde tuvalete gitme
alışkanlığı olan kişilerde, ayrıca duygusal stres, yoğun
çalışma temposu olanlarda sıklıkla kabızlık nedeni
olarak karşımıza çıkmaktadır. Bilmelisiniz ki,
bağırsak terbiye edilebilen bir
organınızdır. Her gün aynı saatte tuvalete
gitmek, burada biraz vakit geçirmekle düzenli bir
dışkılama alışkanlığı geliştirebilirsiniz.
Lifli gıdalar yenmelidir . Bunlar:
Fasulye, kurubaklagiller (mecimek, nohut) taze meyve,
sebzelerdir. Et, peynir, pirinç, muz, makarna, patates
ise kabızlığı olumsuz etkiler.
Yeteri kadar su içilmesi çok önemlidir. Susuzluk
ihtiyacı için içilen diğer
sıvılar asla suyun yerini
tutmaz.
Bağırsakların çalışması için vücudun hareket ediyor
olması gereklidir. Sürekli oturan veya yatmak zorunda
olan kişiler beslemelerine dikkat etseler dahi
(içtikleri su ve yedikleri zengin lifli gıdalara rağmen)
kabızlıktan şikayet ederler. Her gün düzenli 30-45
dakikalık yürüyüşler bağırsakların hareketlerinin
düzenlenmesine oldukça katkıda bulunur.
İlaç tedavisi uygulanıp uygulanmayacağına ve hangi
seçeneğin kullanılacağına bir hekim karar vermelidir.
İlaç tedavisi, önerilerimi uygulamanıza rağmen
düzelmeyen, dirençli durumlarda düşünülmelidir.
|